آيه : « وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ » « 1 » ، و اين‌ها آياتى است كه مىخواهد بگويد : كسانى كه روى زمين داراى برترى اخلاقى هستند ، نخستين كسانى خواهند بود ، كه روز رستاخيز به ديدار رحمت خدا نائل گردند . و سرانجام ، در احاديث صحيح از قول رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اين سخن زيبا را مىخوانيم : « همانا خداى تعالى ارزشمندترين و شريف‌ترين كارها را دوست مىدارد و از كارهاى پست كراهت دارد » . « 2 » و با اين روش ، مثالى قابل لمس ، در يك روىداد تاريخى را مىبينيم ؛ ما شرايطى را كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و يارانش در آن شرايط نخستين‌بار عزيمت كردند تا از مشركين مكّه انتقامشان را بگيرند ، مشركانى كه بر واداشتن مسلمانان به اجبار بر ترك شهرشان بسنده نكردند و بر اموال و خانه‌هايى را كه ترك كرده بودند ، مستولى شدند ، بلكه بر ظلم و ستم به مستضعفانى كه توان مهاجرت را نداشتند ، ادامه دادند . به راستى براى مسلمانان مدينه دو وسيلهء مهم ، براى نجات برادران تحت ستمشان در مكّه و براى درهم شكستن قدرت تجاوزگران وجود داشت ؛ يا در كمين كاروان‌هاى آنها در وقت مراجعت از شام بنشينند و يا اين‌كه تصميم به حركت بگيرند و با انبوه سپاهيان آنها روبه‌رو شوند كه بيش از سه برابر مسلمانان بودند و از نظر وسايل و اسلحه نيز فراوان در اختيار داشتند ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم با يارانش به رايزنى پرداخت و فرمود : « خداوند به من يكى از دو گروه را وعده داده است : يا كاروان تجّار و يا جنگجويان مبارز كارزار ؛ گروه گوره‌خران وحشى و يا گروه مبارزان جنگجو ابتدا توجّه عموم به راه‌حلّى بود كه خطر كمتر و سود بيشتر داشت ، ولى خداى متعال راهى را اراده كرده بود كه بيشترين تأثير را داشته و از بالاترين شرافت برخوردار بود و براى پايان

--> ( 1 ) - واقعه ( 56 ) آيه‌هاى 10 ، 11 : و پيشگامان پيشگامند ، آنها مقرّبانند . ( 2 ) - مؤلّف عبارت حديث را چنين نقل كرد : « خداوند . . . ارزشمندترين كارها را دوست مىدارد و كارهاى پست را دوست نمىدارد . » و به جامع الصّغير سيوطى : 1 / 75 رجوع داد كه عين حديث را چنان‌كه نوشته‌ايم از آنجا نقل كرديم ( مترجم عربى ) . ر ك : المعجم الاوسط : 3 / 210 ، حديث 2940 و : 7 / 78 حديث 6906 ؛ وسائل الشّيعه : 17 / 73 ؛ المعجم الكبير : 3 / 3 / 131 ، حديث 2894 ؛ عوالى اللئالى : 1 / 67 ؛ تأويل مختلف الحديث : 1 / 270 ؛ مستدرك الوسائل : 4 / 243 ؛ شعب الأيمان : 2 / 150 ، حديث 1076 ؛ بحار الأنوار : 72 / 137 ؛ فيض القدير : 1 / 194 ؛ كتاب النّوادر راوندى : ص 98 ؛ كشف الخفاء : 1 / 284 ، حديث 743 ؛ فصول المهمه شيخ حرّ عاملى ، ص 387 ؛ المغنى : 7 / 219 .